پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه
179
پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )
. . . اگرچه در طول اين تحقيق مجالى به دست نيامده تا روش و دلايل خود را در گزينش و يا حذف روايتها بيان نمايم . . . . « 1 » قرائت مؤلّف مقتل الشمس از فرهنگ عاشورا ، قرائتى روايى و تاريخى مبتنى بر اصول تحقيق و در نهايت تحليلگرايانه است . 20 . كلّياتى دربارهء « قصّهء كربلا » « قصّهء كربلا به ضميمهء قصّهء انتقام » تأليف على نظرى منفرد در ميان مقتلهاى فارسى چند سالهء اخير ، با اقبال شيفتگان مكتب حسينى رو به رو بوده و در فاصلهء زمانى كوتاهى ، چندين چاپ از آن در اختيار علاقهمندان قرار گرفته است . راز اقبال كمسابقه از اين كتاب را بايد اوّلًا در اشراف مؤلّف فاضل آن بر متون روايى و تاريخى و ثانياً در تنظيم مطالب كتاب بر اساس جريان تاريخى دانست كه مطالب آن همانند حلقههاى متّصل به هم ، تصويرى از زنجيرهء حادثهء شگرف كربلا و قيام توّابين را نشان مىدهد . اين مقتل ، داراى دو بخش است : بخش اوّل ( از مدينه تا مدينه ) در يازده فصل تنظيم شده است : فصل اوّل « در مدينه » ، فصل دوم « از مدينه تا مكه » ، فصل سوم « در مكّه » ، فصل چهارم « از مكّه تا كربلا » ، فصل پنجم « در كربلا » ، فصل ششم « در كوفه » ، فصل هفتم « از كوفه تا شام » ، فصل هشتم « در شام » ، فصل نهم « از شام تا مدينه » ، فصل دهم « در مدينه » و فصل يازدهم آن به « فضيلت زيارت امام حسين ( ع ) » اختصاص يافته است . بخش دوّم اين مقتل ، شامل دو فصل است : فصل اوّل به « شيعيان پس از شهادت امام حسين ( ع ) » و فصل دوم به « قيام مختار » و وقايع مرتبط با آن مربوط مىشود . مؤلّف فرهيختهء اين مقتل دربارهء انگيزهء انتخاب نام آن مىنويسد : توجّه به اين نكته ضرورى است كه نام اين كتاب را از قرآن كريم اقتباس نمودهايم ؛ زيرا خداى متعال در قرآن از رويدادهاى گذشته تعبير به « قصّه » مىكند و اين واژه و مشتقّات آن در موارد نسبتاً زيادى در قرآن آمده است . به عنوان نمونه دربارهء اصحاب كهف مىفرمايد « نَحنُ نَقُصُّ عليكَ نَبَاهُم بالحق » ( كهف / 13 ) و همچنين قرآن ، آنچه كه بر انبيا ( ص ) گذشته است را با واژهء
--> ( 1 ) . همان ، ص 15 .